Do rozwoju próchnicy przyczyniają się bakterie, cukry, podatność zębów i czas. Każdy z tych czynników jest konieczny, lecz sam w sobie niewystarczający, do powstania próchnicy.

 

Głównymi bakteriami odpowiedzialnymi za rozwój próchnicy są paciorkowce, które potrafią zainicjować chorobę. Bakterie te są zdolne do wytwarzania kwasu mlekowy, przez co zakwasza się środowisko w jamie ustnej, pH spada poniżej 5,5, co sprzyja demineralizacji szkliwa.

 

Dodatkowo bakterie te uczestniczą w powstawaniu płytki nazębnej, która stanowi dalej doskonałe środowisko dla rozwoju bakterii pierwotnie tlenowych a z czasem względnie beztlenowych. Do życia bakterii konieczne są cukry, z nich zaś najgorsze są te cukry, które są sztucznie dodawane do pokarmów. Trzecim ważnym czynnikiem jest osobnicza podatność na próchnicę. Oznacza to, że w tych samych warunkach, u jednej osoby próchnica się rozwinie, a u drugiej nie.

 

I ostatni czynnik - czas. Aby doszło do powstania próchnicy trzy powyższe czynniki muszą zaistnieć jednocześnie odpowiednio długo w czasie. Nawet wysokie spożycie cukru przy podatnych na próchnicę zębach nie musi prowadzić do rozwoju tej choroby. Warunkiem jest jednak dokładne i częste oczyszczanie zębów z pozostałości pokarmowych. Zniszczona próchnicą struktura zęba nie odnawia się, jednak leczenie może powstrzymać postępującą próchnicę.

 

Celem leczenia jest zachowanie zęba i zapobieżenie powikłaniom. Wypełnianie zębów polega na usunięciu uszkodzonych tkanek zęba i w ich miejsce umieszczenie plomby, czyli materiału przeznaczonego do odbudowy zębów. Najczęściej stosowane materiały to amalgamat srebra lub różne kompozyty. W przypadkach bardzo zaawansowanej próchnicy może dojść do zakażenia tkanek miękkich znajdujących się w zębie, co czyni koniecznym rozpoczęcie leczenia kanałowego.