Protetyka stomatologiczna jest to dział stomatologii, którego celem jest rehabilitacja, czyli odtworzenie utraconych funkcji żucia spowodowanych utratą zębów lub ich masywnym uszkodzeniem. Do odtworzenia wykorzystuje się uzupełnienie protetyczne. Mogą one być stałe (nie dające się usunąć z ust), lub ruchome (dające się wyjąć z ust).

Jeżeli doszło do utraty zębów konieczne jest ich uzupełnienie. Każda nawet pojedyncza luka stwarza, bowiem zagrożenie dla sąsiadujących z nią zębów. Mają one tendencję do pochylania się, a nawet przesuwania w kierunku wolnej przestrzeni. Ząb przeciwstawny wysuwa się z zębodołu, staje się "dłuższy", a to z biegiem czasu może doprowadzić do jego utraty.

Większe braki w uzębieniu często są przyczyną patologicznego starcia pozostałych zębów, ich rozchwiania, a także schorzeń stawów skroniowo -żuchwowych. Dlatego, im wcześniej zostanie wykonana proteza, tym lepiej.

W zależności od istniejących warunków w jamie ustnej, stosowane są różne rodzaje uzupełnień protetycznych.

Rodzaje protez stomatologicznych.
Wśród protez zębowych można wyróżnić dwie zasadnicze grupy: 

protezy stałe są to uzupełnienia trwale umocowane na zębach własnych pacjenta, najczęściej za pomocą cementów. Do protez stałych należą: wkłady koronowe i koronowo - korzeniowe, korony i mosty protetyczne.

 

protezy ruchome to uzupełnienia wprowadzane do jamy ustnej i wyjmowane z niej przez pacjenta. Są to: protezy szkieletowe, protezy nakładowe, częściowe i całkowite protezy osiadające.

 

Koronny i mosty porcelanowe to stałe uzupełnienia protetyczne. Mówiąc w dużym uproszczeniu, korona to zębowa "czapka", którą nakłada się na resztki prawdziwego zęba (uszkodzonego, złamanego, martwego - ale po dokładnym wyleczeniu) i pokrywa odpowiednio dobraną pod kolor warstwą porcelany. Tradycyjnie korony wykonuje się z metali - im szlachetniejszy (od stali do złota), tym lepsza korona.

Metalową pokrywa się następnie warstwą porcelanową i efekt jest całkiem dobry. Niestety, czasem na złączeniu korony i dziąsła trochę widać ów metal, poza tym warstwa porcelany jest dość cienka i nie imituje zęba w sposób idealny, inaczej odbija światło. Tych wad nie mają tzw. korony całoceramiczne, w których "czapka" zbudowana jest także z porcelany, a następnie pokryta porcelanową warstwą imitującą powierzchnię zęba.

Wśród koron porcelanowych są te średniej jakości i absolutne mercedesy: nowoczesne, zgrzewane pod ogromnym ciśnieniem w specjalnych piecach, by uzyskać jak największą konsolidację materiału ceramicznego. Takie korony są niezwykle trwałe, a prócz wytrzymałości mają jeszcze jedną wielką zaletę: estetyczny wygląd. Delikatnie rozpraszają światło, nie zawierają metalowych elementów. Jeśli korona odbiegałaby choć trochę barwą od pozostałych zębów, można ją odpowiednio pomalować, nanieść naturalnie wyglądające przebarwienia.

Koronę można wykonać na pojedynczym zębie, można za jej pomocą także uzupełnić brakujący ząb - wykonując tzw. most. Most to dwa filary i przęsło - czyli dwie korony na istniejących zębach i korona w miejscu brakującego

Nazwa most protetyczny jest blisko skojarzona z mostem nad rzeką, lecz w tym wypadku filarami właśnie są zęby naturalne pacjenta, wkłady koronowo-korzeniowe lub implanty, zaś przęsło stanowią odbudowane teraz, a usunięte wcześniej zęby.

Dzięki najnowszym technologiom i materiałom korony i mosty porcelanowe są najlepiej tolerowane przez pacjentów, którzy po pewnym czasie „zapominająâ€ o takim uzupełnieniu noszonym w ustach. Każda korona pojedyncza lub w moście wykonywana jest od początku do końca ręcznie, tzn. od przygotowania podbudowy metalowej do pełnego policowania jej materiałem ceramicznym. Wszelkie indywidualne cechy zębów własnych pacjenta, takich jak kolor, przezierność, plamki, przebarwienia, pęknięcia szkliwa itp. mogą być wiernie odtworzone przez osobę wykonującą takie uzupełnienie.

 

Wkłady koronowo-korzeniowe -są to najczęściej metalowe elementy, na których w przyszłości będą osadzone korony lub mosty. Zacementowane są na stałe w kanale korzenia zęba. Wykonuje się je w przypadku znacznego zniszczenia części koronowej zęba, jako trzon późniejszej odbudowy. Warunkiem koniecznym do ich wykonania jest ocena stanu klinicznego korzeni zębów, a także ich leczenie kanałowe.

Mając zatem zachowane korzenie zębów, zawsze istnieje szansa, nawet przy niewielkiej ilości zębów, na lepszą i bardziej komfortową protezę. Wkłady koronowo-korzeniowe mogą być wykorzystane również do wykonania na nich tzw. zatrzasków - doskonale mocujących protezy w ustach, a przy tym całkowicie niewidocznych.

 

Licówki porcelanowe - są cienkimi nakładami bez podbudowy metalowej na zęby własne (najczęściej przednie) pacjenta. Jej grubość może wynosić od 0,1- 0,3 mm. Licówki wykonuje się ze specjalnej porcelany licówkowej, która ma taką samą twardość, ścieralność oraz przezierność jak porcelana do licowania konstrukcji metalowych, ale dzięki specjalnie opracowanej formule pozwala na uzyskanie odpowiedniego koloru mimo cienkiej warstwy.
Licówki są uzupełnieniem typowo kosmetycznym. Wykonuje się je, aby poprawić wygląd estetyczny, na przykład ze względu na:

 

przebarwienie zębów martwych lub reakcję na antybiotyki

ubytki typu ułamania brzegów zębów

diastemy między zębami

wydłużenie zębów

zdecydowaną zmianę koloru

wprowadzenie do łuku

 

Wkłady/nakłady - Często alternatywą dla korony protetycznej, mającej na celu odbudowanie zniszczonej części koronowej zęba pacjenta mogą być właśnie wkłady lub nakłady. Wymagana jest wówczas od lekarza prawidłowa preparacja zęba pod wkład i bardzo precyzyjnie pobrany wycisk.
Korzystnymi cechami tych uzupełnień są:

 

wysoka zgodność biologiczna, podobieństwo do szkliwa

indywidualny wzór anatomiczny

kolor z zachowaną przeziernością zęba

 

Protezy szkieletowe - są to protezy wyjmowane, których konstrukcja oparta jest o metalowy szkielet, wykonany ze stopów dentystycznych (najczęściej opartych głównie na bazie chromu, kobaltu o molibdenu). Podstawową zaletą tej protezy jest możliwość znacznego ograniczenia jej płyty bazowej.

Jest to możliwe dzięki wykorzystaniu własnych zębów pacjenta do przenoszenia sił żucia. Dlatego też, aby można było wykonać taką protezę, konieczne jest zachowanie odpowiedniej liczby własnych zębów pacjenta. W klasycznym przypadku do utrzymania takiej protezy na właściwym miejscu niezbędne jest wykonanie klamer na zębach filarowych. Istnieje również wariant „bezklamrowy” tejże protezy, lecz w tym wypadku zachodzi konieczność zamontowania specjalnych zasuw lub zatrzasków, zamaskowanych pod protezą w połączeniu z koronami na zębach.

Do kolejnych zalet protezy szkieletowej można zaliczyć minimalną grubość płyty protezy (ok. 0,6 mm) w przypadku protezy górnej oraz prawie niewyczuwalny łuk podjęzykowy, gdy chodzi o protezę dolną. Możliwość wykonania tzw. podparć w protezie szkieletowej minimalizuje ryzyko związane z osiadaniem („zapadaniem się” w błonę śluzową) takiej protezy, czyni ją bardziej stabilną w ustach, a także mniej uciskającą na dziąsła. Pewnym problem może być jednak sytuacja kiedy należy zmodyfikować protezę szkieletową.

Chodzi o sytuację, gdy należy ją naprawić, bądź uzupełnić utracony przez pacjenta, kolejny ząb. Nie w każdym przypadku jest to możliwe. Niewątpliwie jednak ilość plusów wynikających z użytkowania protezy szkieletowej znacznie przewyższa minusy, gdyż nie należy zapominać o tym, iż każdą protezę należy kiedyś wymienić na nową.

 

Protezy akrylowe - dzieli się na częściowe i całkowite. Wynika to z tego, czy pacjent posiada jeszcze własne uzębienie, czy też nie. Wykonane są z tworzywa akrylowego (polimeru), w którym osadzone są sztuczne zęby oraz klamry (protezy całkowite nie posiadają klamer).

Charakteryzują się rozległą płytą bazową, przykrywającą prawie całe podniebienie (twarde). Jest to związane z rozłożeniem sił żucia przenoszonych w trakcie użytkowania protezy na możliwie jak największą powierzchnię dziąseł, w celu niedopuszczenia do tzw. przeciążenia błony śluzowej (czego skutkiem mogą być np. podrażnienia). Cechą tych protez jest to, iż zaliczane są do grupy protez osiadających, czyli takich, które po pewnym czasie mogą wykazywać oznaki „zapadania się” w błonie śluzowej.

Należy wówczas, aby nie dopuścić do uszkodzenia takiej protezy, bezwzględnie ją podścielić (czyli uszczelnić od strony dośluzówkowej - przylegającej do dziąseł). Czasem również zachodzi konieczność wymiany takiej protezy na nową - dopasowaną do zmieniających się warunków w jamie ustnej pacjenta. Protezy całkowite utrzymują się na miejscu na zasadzie, w pewnym uproszczeniu, przyssania się, zaś protezy częściowe przy pomocy klamer.

Protezy akrylowe stosunkowo łatwo się modyfikuje, szczególnie jeśli zachodzi potrzeba dostawienia do nich zęba, klamry czy też ewentualnej naprawy.

Efektów pracy dobrego protetyka nie sposób odróżnić od własnych zdrowych zębów. Naturalność jest zresztą obowiązująca. Przecież 32 olśniewająco białe, identyczne i równiutkie zęby w ustach emeryta wyglądają po prostu żałośnie i nie dodają uroku. Warto zgodzić się na sugestie protetyka, który proponuje nam "drugie" zęby lekko zażółcone i przebarwione.

 

Protezy stomatologiczne są więc aparatami leczniczo-rehabilitacyjnymi.W ciągu ostatnich dziesięcioleci protetyka osiągnęła bardzo wysoki poziom. Nie może być on jednak usprawiedliwieniem dla zaniechania leczenia, a w konsekwencji usuwania zębów. Należy pamiętać, że proteza jest i bez względu na postęp technologiczny pozostanie ciałem obcym w jamie ustnej.

Można się do niej przyzwyczaić, ale nie wolno zapominać, że należy ją czyścić jak własne zęby. Wprawdzie nie boli, ale często nieprawidłowo wykonana jest przyczyną zaburzeń czynnościowych prowadzących do zmian w przyzębiu i stawach skroniowo - żuchwowych. Jeszcze jedno, proteza nie jest wieczna i po pewnym czasie wymaga wymiany na nową.

 

Lek. stomatolog Joanna Pieczyńska

 

 

INFORMUJEMY WSZYSTKICH PAŃSTWA, ŻE KAŻDA OSOBA ZAINTERESOWANA WYKONANIEM PROTEZY MOŻE JĄ WYKONAĆ W NASZYM CENTRUM. PŁATNOŚĆ RATALNA!!!!

 

SKORZYSTAJ KONIECZNIE!!!!