Witaminy są to związki organiczne, które nie dostarczają nam energii, a które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. W 1994 roku Instytut Żywności i żywienia opracował zalecenia dotyczące wielkości dziennych dawek witamin, w celu zapobiegania niedoborom i nadmiarom witamin w diecie.

 

Niedobory witamin mogą doprowadzić do zaburzeń przebiegu procesów metabolicznych, powodując groźne dla zdrowia konsekwencje. Szczególnie narażone na niedobory witamin są osoby palące, osoby spożywające znaczne ilości alkoholu, osoby spożywające owoce i warzywa w bardzo niewielkich ilościach, kobiety w ciąży, oraz młodzież, ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne.

 

Długotrwałe niedobory witaminy C sprzyjają rozwojowi miażdżycy oraz mogą wpływać na ciśnienie krwi, oraz obniżają odporność organizmu. Niedobory witamin z grupy B mogą doprowadzić do zmian w układzie nerwowym, do zaburzeń w układzie krwiotwórczym i sercowo - naczyniowym. Objawem awitaminoz może być znużenie, brak apetytu jak również zmiany skórne jak w przypadku niedoborów witaminy A. Taki stan powoduje zmiany w błonach śluzowych, suchość skóry i jej rogowacenie oraz problemy z widzeniem.

 

Podstawowym źródłem witamin i minerałów powinna być nasza codzienna dieta, obfitująca w duże ilości owoców, warzyw, nasion, wszelkiego rodzaju kasz oraz w orzechy i kiełki. Im większe urozmaicenie w diecie tym większa szansa że uda nam się dostarczyć organizmowi wszystkich potrzebnych mu składników. A zatem że będziemy zdrowi.

 

Suplementy powinny jak sama nazwa wskazuje jedynie uzupełniać powstałe niedobory np. przy zwiększonym wysiłku fizycznym, przemęczeniu, lub z powodu wykluczenia pewnych składników diety. Nie zaleca się stosowania suplementów przez cały czas, powinniśmy starać się by nasza dieta była prawidłowo zbilansowana i w pełni pokrywała nasze zapotrzebowanie na wszystkie składniki.

 

Do bardzo wielu produktów dodawane są witaminy, by podnieść ich wartość odżywczą. Często nie zdajemy sobie sprawy ze wybieramy właśnie taką żywność i dodatkowo suplementujemy się witaminami w pastylkach, a przecież nie tylko niedobory wpływają negatywnie na organizm. Nadmiar spożycie witamin, szczególnie tych rozpuszczalnych w tłuszczach może oddziaływać toksycznie. Szczególnie narażoną grupa są kobiety w ciąży - nadmiar witamin może spowodować uszkodzenia płodu. Hiperwitaminoza witaminy A może powodować ociężałość, utratę apetytu, łysienie, dysfunkcje serca czy nerek, są to częste zmiany bardzo podobne to tych powstałych w wyniku głębokich niedoborów.

 

Powinniśmy dbać by nasza dieta była prawidłowo zbilansowana. Starając się wybierać świeże, jak najmniej przetworzone produkty oraz o jak największą ich różnorodność możemy zminimalizować ryzyko powstania niedobór, a zatem i szeregu ich powikłań.

 

 

Marzena Grobelna

inż. żywienia człowieka i konsumpcji

dietetyk współpracujący z Centrum Medycznym CMP