Wybór okularów przeciwsłonecznych na rynku jest ogromny, można je dostać w supermarkecie, kiosku ruchu, a nawet na ulicznym bazarze. Charakteryzują się bogatym wzornictwem, każdy znajdzie coś dla siebie. Czy jednak są one dla nas bezpieczne. Dlaczego za „takie same” okulary kupione u optyka płacimy do 10 razy więcej?

 

Czy warto wydać te pieniądze?

Większość z nas przy wyborze okularów kieruje się głównie modą. I dobrze, stanowią one bowiem doskonały dodatek do stroju, muszą być dopasowane kształtem do rysów twarzy - tym chętniej je nosimy. Należy jednak pamiętać, iż przede wszystkim mają one stanowić skuteczną ochronę przed groźnym dla naszych oczu promieniowaniem ultrafioletowym, zwłaszcza gdy ochronna powłoka ozonowa została uszkodzona.

 

Jak wiemy, obok promieniowania widzialnego (długość fal od 380 do 780 nanometrów) światło słoneczne zawiera również promieniowanie o długościach fal niewidocznych dla ludzkiego oka. Spektrum promieniowania ultrafioletowego dzielimy na trzy sfery o następujących oznaczeniach:

UV A - 380 do 315 nanometrów
UV B - 315 do 280 nanometrów
UV C - 280 do 200 nanometrów

Większość promieniowania UVC i UVB zostaje co prawda odfiltrowana w górnych warstwach atmosfery, jednakże ochrona naszego organizmu, a szczególnie oczu, potrzebna jest z uwagi na dużą ilość energii niesionej przez to promieniowanie.

 

Najnowsze badania wskazują również na szkodliwe działanie krótkofalowego promieniowania niebieskiego o długości 380 do 400 nanometrów, z tego też powodu nabiera znaczenia stosowanie barwień filtrujących również te długości fal. Markowe okulary przeciwsłoneczne posiadają już tego rodzaju filtry. Dodatkową korzyścią blokowania promieniowania do 400 nanometrów jest wyraźna poprawa kontrastu widzenia, bez zaburzania rozpoznawania barw.

Jeśli okulary przeciwsłoneczne są dobrze wykonane mogą nawet poprawiać widzenie.

 

Umiejętność rozróżniania detali oraz intensywności światła przez ludzkie oko zależy w dużym stopniu od jasności otoczenia. W ciemnościach ostrość widzenia jest niewielka, wraz ze wzrostem jasności poprawia się, lecz po przekroczeniu pewnego poziomu intensywności światła znowu spada. Uważa się, że najlepszą ostrość widzenia uzyskujemy w warunkach dobrego sztucznego oświetlenia w pomieszczeniach do światła słonecznego przy zachmurzonym niebie. Jeżeli natężenie światła jest zbyt duże, nasze oko potrzebuje czasu do adaptacji po początkowym olśnieniu.

 

Olśnienie to powoduje gwałtowny spadek ostrości wzroku i umiejętności rozpoznawania szczególów.

Zadaniem okularów przeciwsłonecznych jest zatem takie ograniczenie dopływu światła do oczu, aby uzyskać optymalną ostrość widzenia i komfort patrzenia. W zależności od indywidualnej wrażliwości na światło oraz od panujących warunków, możemy potrzebować nawet aż do 90 procent ograniczenia dopływu światła, mówimy wtedy, iż okulary posiadają 90-procentową absorpcję światła.

 

Aby zwiększyć ochronę warto też sięgnąć po kapelusz. Najbardziej niebezpieczne promieniowanie przypada wczesnym popołudniem, ochronne dodatki są wówczas niezbędne.

Pamiętajmy o dzieciach, zaleca się, aby małe dzieci unikały wogóle ostrego słońca i opalania, skuteczną ochronę oczu będzie stanowić czapeczka czy kapelusik z szerokim rondkiem. Starszym pociechom możemy sprawić okulary przeciwsłoneczne, ale i u nich pamiętajmy, że musi to być skuteczna ochrona oczu, nie tylko gadżet do pokazania rówieśnikom. Inna sytuacja występuje u dzieci, które noszą okularki korekcyjne.

 

Pamiętajmy, że nawet „białe”, nieprzyciemnione szkła mogą zapewnić dziecku skuteczną ochronę przeciw UV, nie zależy ona bowiem od stopnia zaciemnienia szkła. Można też zafundować dziecku specjalne nakładki przyciemniające na okularki, lub zrobić drugą parę okularów korekcyjnych lekko przyciemnionych.

To samo dotyczy oczywiście osób dorosłych noszących okulary korekcyjne, jeśli mają fitry można je bezpiecznie nosić i latem i zimą, gdy słońce odbija od śniegu, warto mieć drugą parę korekcyjną przyciemnioną, aby uniknąć olśnienia.

Osobom noszącym soczewki kontaktowe także zaleca się stosowanie okularów ochronnych, wtedy już „zerówek”, chyba, że soczewki zawierają już odpowiednie filtry. 

 

 Pamiętajmy jednak, że okulary mają także chronić skórę wokół oczu, oraz zmniejszać olśnienie silnym światłem, warto więc i w tym przypadku stosować dobre okulary ochronne. Warto wiedzieć, że skóra wokół oczu jest specyficznie zbudowana, cieńsza i zawierająca mniej gruczołów ochronnych niż skóra np. nosa czy policzków, a przez to bardziej wrażliwa na promieniowanie prowadzące do starzenia się skóry. W okularach nie marszczymy się do słońca, to także opóźnia tworzenie się zmarszczek mimicznych.

autor: lek.okulista Centrum medycznego Puławska - Małgorzata Zaraś